కాళేశ్వరం రువ్వడి.. చెరువులో సవ్వడి – నమస్తే తెలంగాణ

చినుకు జాడ లేకపోయినా.. వరద లేకపోయినా.. కాళేశ్వరంలో నీటి మట్టం పెరగడంతో ఎస్‌ఎస్‌ఆర్‌ఎస్పీ స్పిల్‌వే జీవనాధారంగా మారుతుంది. కార్లేశ్వర వరదల కారణంగా వరద నియంత్రణ ఛానల్ పరివాహక ప్రాంతంలోని చెరువులు తవ్వబడ్డాయి. వర్షాలు కురిసే సూచన లేకున్నా ఈ ప్రాంత రైతులు వర్షం కోసం ఎదురుచూడాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది.

• జీవనాధారం ఎస్సార్పీ వరద కాల్వలు
• 34. ఛానల్ ద్వారా చెరువులోకి ప్రవేశించండి
• మత్తడి మరో చెరువులోకి దూకుతుంది
• దాదాపు 80 చెరువుల్లో ఆక్వా సాగు
• చనిపోతున్న అన్నదాత

చినుకు జాడ లేకపోయినా.. వరద లేకపోయినా.. కాళేశ్వరంలో నీటి మట్టం పెరగడంతో ఎస్‌ఎస్‌ఆర్‌ఎస్పీ స్పిల్‌వే జీవనాధారంగా మారుతుంది. కార్లేశ్వర వరదల కారణంగా వరద నియంత్రణ ఛానల్ పరివాహక ప్రాంతంలోని చెరువులు తవ్వబడ్డాయి. వర్షాలు కురిసే సూచన లేకున్నా ఈ ప్రాంత రైతులు వర్షం కోసం ఎదురుచూడాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది. ప్రస్తుతం 122 కిలోమీటర్ల ఫ్లడ్ కంట్రోల్ ఛానల్ పరిధిలో 80 చెరువులు నిండాయి. కాలువలో ఏర్పాటు చేసిన 34 కుంటల ద్వారా నేరుగా 53 చెరువులకు నీరు అందుతుంది. కాళేశ్వరం నీటిమట్టం పెరగడంతో వరద కాలువల ద్వారా ప్రస్తుతం 80 చెరువులకు నీరు చేరుతోంది. కాలం కాకపోయినా… సీఎం కేసీఆర్ నిండు చెరువు దర్శనానికి అన్నదాతలు నోరెళ్లబెట్టడం లేదు. మొక్కలు నాటే పనిలో ఉన్న రైతులు సీఎం కేసీఆర్‌కు కృతజ్ఞతలు తెలుపుతున్నారు.

నీటి

కరీంనగర్/నిజామాబాద్, జూలై 15 (నమస్తే తెలంగాణ ప్రతినిధి): శ్రీరాంసాగర్ పునరుజ్జీవన పథకంలో రైతుల అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ రీడిజైన్ లో భాగంగా వరద కాల్వల లేఅవుట్ కు శ్రీకారం చుట్టారు. ఎగువకు నీరు తీసుకురావడమే కాకుండా కాలువలు పూర్తిగా మారిపోవడంతో నేడు చెరువుకు గండి పడింది. వరద నియంత్రణ ఛానెల్ మొత్తం పొడవు 122 కిలోమీటర్లు ఉన్నప్పటికీ, మునుపటి మొత్తం పొడవు 16 మలుపులు మాత్రమే. వాటి నిర్మాణం కూడా శాస్త్రీయంగా లేదు. ఎత్తు 6 మీటర్లు, వ్యాసం 1 నుండి 1.5.

అంటే వరద కాలువలో 6 మీటర్లకు పైగా వరద నీరు ప్రవహిస్తేనే కల్వర్టులు ఉపయోగపడతాయి. ఆ సమయంలో 6 మీటర్ల వరద అసాధ్యం. అందుకే తూములెన్న పరీవాహక ప్రాంతంలోని చెరువుల్లో నీరులేక అన్నదాతలకు మేలు జరగలేదు. సీఎం కేసీఆర్‌కు క్షేత్రస్థాయిలో సంపూర్ణ అవగాహన ఉండడంతో ఆయన తూమును మౌలికంగా మార్చారు. వారి సంఖ్య గత 16 నుండి 34కి పెరిగింది. కాలువ పరిధిలోని చెరువు ఎత్తును పరిగణనలోకి తీసుకుని ఎక్కువ నీరు చెరువులోకి తేలిగ్గా చేరేలా శాస్త్రీయంగా డిజైన్ చేస్తారు. ఇప్పటి వరకు గతంలో 6 మీటర్ల ఎత్తు ఉండగా 2 నుంచి 4 మీటర్లకు కుదించారు. డయామీటర్‌ను 3 అడుగులకు పెంచి కాలువలు ఏర్పాటు చేశారు. ప్రస్తుతం 53 చెరువుల్లో 34 బావుల నుంచి నేరుగా నీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కాళేశ్వరంలో బురద పెరగడంతో ప్రస్తుతం స్పిల్‌వే ద్వారా 80 చెరువులకు నీటిమట్టం చేరింది.

మత్తడి జంపింగ్ పాండ్
ఈ నెల 2వ తేదీ నుంచి లక్ష్మీ బ్యారేజీ కాళేశ్వరం నీటి ప్రవాహాన్ని నాలుగు దిక్కులకు మళ్లించిన సంగతి తెలిసిందే. శనివారం రాత్రికి శ్రీరాంసాగర్ ప్రాజెక్టులోకి 2 టీఎంసీల కాళేశ్వరం నీరు చేరింది. ఆరోహణ ప్రక్రియ కొనసాగుతుంది. దీంతో వ్దార కాలువ వెంబడి ఉన్న ప్రతి చెరువు నిండి పొంగిపొర్లింది. మెట్‌పలిమందర్ రాజేశ్వరపేట శివారులో వరద నియంత్రణ ఛానల్ ద్వారా నీరు ప్రవహించడంతో బండరింగాపూర్‌లోని పెద్ద చెరువు పొంగిపొర్లుతోంది. మందరూరు, కటరలోని నాగలమల్లప్ప చెరువు పొంగిపొర్లుతుండగా, సిరికొండలోని నలచెవు చెరువు, పెగెల్లోని ఊర చెరువు నిండాయి. తక్కళ్లపల్లిలోని ఉదకమ్మ చెరువులు మట్టితో నిండిపోయాయి.

మేడిపల్లి మండలం కల్వకోట పెద్ద చెరువు, కన్నెరు కుంట, చింతల చెరువు, వీరన్న కుంటలో నీటి మట్టాలు నిండాయి. క్రూత్రా నగరంలోని ఈగింపూర్ శివారులోని పిల్లర్ చెరువుకు కూడా గోదావరి నీరు చేరింది. మత్తడి దుంకిలోకి ప్రవహిస్తే తాళ్ల చెరువుకు చేరుకుని అక్కడి మార్గాల ద్వారా కంచరకుంట, మద్దుల చెరువులకు చేరుకుంటుంది. రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా బోయినపల్లి మండలం నర్సింగాపూర్, విలాసాగర్ పెద్ద చెరువుకు అనుసంధానంగా ఉన్నాయి. గంగాధర మండలం బూరుగపల్లిలో వరద నియంత్రణ ఛానల్ పొంగిపొర్లడంతో బూరుగపల్లి చెరువు నిండి పొంగిపొర్లింది. నిజామాబాద్ జిల్లా మోతాడ్ మందర్ దొనకల్ గ్రామంలోని రాజుల కుంటకు కాళేశ్వరం నీరు చేరింది. అక్కడి నుంచి పెద్దచెరువు, మురకుంట వైపు పరుగులు తీశారు. బహుశా రెండు, మూడు రోజుల్లో చెరువులన్నీ పూర్తిగా నిండుతాయి.

నీటి

భూగర్భ జలాలను పెంచుతాయి
వేల్పూర్ మండలం అంక్సాపూర్ సమీపంలోని మూడు చెరువులను కాళేశ్వరం నీటితో నింపుతున్నారు. మంత్రి వేముల ప్రశాంత్ రెడ్డి ఫ్లడ్ కంట్రోల్ ఛానల్ పైప్ లైన్ వేయడానికి రూ.3 లక్షలు వెచ్చించారు. ఇప్పుడు అంక్సాపూర్‌లోని ఊర చెరువు, ధర్మారెడ్డి, బంజాని చెరువులు నిండడంతో వాటిని భర్తీ చేస్తారు. ఈ చెరువుల కింద సుమారు వెయ్యి ఎకరాల ఆయకట్టుకు సాగునీరు అందనుంది. చెరువులు నిండుకుండలా మారి నీటి మట్టం పెరుగుతోంది. దీంతో బావిలో వ్యవసాయం చేస్తున్న రైతులు ధైర్యం తెచ్చుకున్నారు. పోచంపల్లి చెరువులోకి నీరు చేరుతోంది. ఈ చెరువు కింద సుమారు 100 ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుంది. నవా బు లిఫ్ట్ ద్వారా 8 గ్రామాలకు సాగునీరు అందుతోంది. లక్ష్మీ డి3 కాలువ ద్వారా పడగల్ గ్రామంలోని నవాబ్ చెరువుకు కాళేశ్వరం నీరు చేరనుంది. ఎలివేటర్ కింద నీటి పరిమాణం దాదాపు 9 వేల ఎకరాలకు చేరుకుంటుందని అంచనా. బాల్కొండ నియోజకవర్గంలోని మొత్తం 16 చెరువులను వరద కాల్వల ద్వారా నింపేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు.

దటీజీ కేసీఆర్..
అసాధ్యాలను సుసాధ్యం చేయడమే సీఎం కేసీఆర్ ధ్యేయమన్నారు. వరద కాల్వ దిగువన నీటిని ఎదుర్కొని రైతుల సమస్యలను పరిష్కరించిన మహనీయుడు కేసీఆర్. కేసీఆర్ పాలనలో రైతులు సంతోషంగా ఉన్నారు. రైతు బంధు, రైతు బీమా, ఉచిత కరెంటు, సకాలంలో ఎరువులు, విత్తనాలు, పంటల కొనుగోలుతో కేసీఆర్ రైతులకు అండగా నిలిచారన్నారు. కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు ద్వారా 300 కిలోమీటర్ల మేర పవిత్ర జలాలను ఎత్తిపోసి శ్రీరాంసాగర్‌ ప్రాజెక్టులోకి పోయడం సాధారణ విషయం కాదన్నారు దటీజ్ కేసీఆర్. ఇందులో భాగంగా వరద కాల్వల ద్వారా ఎప్పటికప్పుడు చెరువులు నిండడంతో వర్షాలు కురిసినా రైతులు సాగు చేసుకునేందుకు అనువైన పరిస్థితులు ఏర్పడుతున్నాయి.
– విముల ప్రశాంత్ రెడ్డి, మంత్రి

ఆనందం నీటిపారుదల కోసం నీరు వంటిది
సాగునీటి కింద పంటలు పండుతాయి. పంటలు పండినప్పుడే రైతుల కళ్లలో ఆనందం. లేని పక్షంలో భూమిని నమ్ముకున్న రైతన్న పరిస్థితి అంతం. వర్షాకాలం గడిచినా పెద్దగా వర్షాలు పడలేదు. దీంతో సాగునీరు కష్టమవుతుంది. సీఎం కేసీఆర్‌ పుణ్యమా అని కాళేశ్వరం నీటిని వరద కాల్వలకు తరలించి రైతుల సమస్యలను పరిష్కరిస్తున్నారన్నారు. స్పిల్ వే పొంగిపొర్లడంతో మా బండారింగాపూర్ గ్రామం పూర్తిగా నీట మునిగింది. ఇప్పుడు అది విరిగిపోతుంది. అంతంతమాత్రంగా సాగునీటి సౌకర్యం ఉన్న మాకు చెరువులను తెరిపించినందుకు సీఎం కేసీఆర్‌కు కృతజ్ఞతలు.
– ఇట్టేడి ఎలారెడ్డి, రైతు, బండలింగాపూర్ (జగిత్యాల జిల్లా)

సీఎం కేసీఆర్ మాకు ఆశలు కల్పించారు
నాకు మూడెకరాల భూమి ఉంది. ఈ ఏడు పండగలు నాట్లు వేసినప్పుడు వర్షం కురవకపోవడంతో ఊహాగానాలు ఎక్కువయ్యాయి. చెరువులో నీళ్లు లేవు. బావులు పరిమితంగా ఉన్నాయి. ఇది వేసవి పంట కాదు అనుకున్నాను. కాళేశ్వరం నీటిని వరద నియంత్రణ ఛానల్‌లోకి పంపి మన ఆశలను సజీవంగా ఉంచేలా సీఎం కేసీఆర్‌ చేయాలన్నారు. మా ఉదకమ చెరువులు పూర్తిగా వర్షపు నీటితో నిండిపోయాయి. కష్టకాలంలో ఆదుకున్న సీఎం కేసీఆర్‌కు అండగా నిలుస్తాం.
– అంగ రాధ, మహిళా రైతు, తక్కళ్లపల్లి (జజ్‌హిల్‌ జిల్లా)

తొలిసారిగా చెరువు నిండింది
వరద నియంత్రణ కాల్వ ప్రారంభించిన తర్వాత మా గ్రామంలోని చెరువు నిండడం ఇదే తొలిసారి. శ్రీరాంసాగర్ ప్రాజెక్టు పూర్తయ్యే వరకు వరద కాల్వల్లో నీరు కనిపించలేదు. కానీ మా గ్రామానికి వచ్చిన వారు కాదు. కాంగ్రెస్ హయాంలో వరద కాల్వలు నిర్మించినా అవి మాకు పనికిరాలేదు. మంత్రి ప్రశాంత్ రెడ్డి పుణ్యమా అని రూ.60 లక్షలతో తూము, సీసీ కెనాల్ పనులు పూర్తి చేసి వరద నియంత్రణ నీటితో చెరువులు నిండాయి.
– మధు, రైతు, డోన్కల్, నిజామాబాద్