బయ్యారం అంటే ఇనుప ఖనిజం కుప్ప అని అర్థం. ఇక్కడే కాదు బయ్యారం అనేక వ్యాపారాలకు వేదిక అవుతుందన్న విషయం చాలా మందికి తెలియదు. ఇది ఒక బలమైన కోటగా ఉండేది.
- అధిక మన్నిక..తక్కువ ధర
- తక్కువ బరువు కారణంగా అధిక డిమాండ్
- అధిక నాణ్యత గల పెద్ద చెరువు మట్టిని ఉపయోగించండి
- నామాలపాడు, కొత్తపేటలో 40 వరకు ఇటుక బట్టీలు ఉన్నాయి
- దాదాపు 10,000 మంది ఉపాధి పొందుతున్నారు
- ఇక్కడి నుంచి ఖమ్మం, హైదరాబాద్ తదితర ప్రాంతాలకు రవాణా
- రోజుకు 200,000 కంటే ఎక్కువ ఎగుమతి చేయండి
మహబూబాబాద్, ఏప్రిల్ 23 (నమస్తే తెలంగాణ): బయ్యారం అంటే ఇనుప రాతి కొండ. ఇక్కడే కాదు బయ్యారం అనేక వ్యాపారాలకు వేదిక అవుతుందన్న విషయం చాలా మందికి తెలియదు. ఇది ఒక బలమైన కోటగా ఉండేది. బురద గుండ్లు మరియు గుణ పెంకులు ఉన్న బెంగళూరు గుణ గుండ్లు ఇక్కడ తయారు చేస్తారు. ఇక్కడి నుంచి అమెరికా అంతటా ఎగుమతి చేసేవారు. క్రమంగా వీటికి ప్రాధాన్యత తగ్గడంతో పెంకు పరిశ్రమ మూలన పడింది. ఇప్పుడు బయ్యారంలో కొత్త ఇటుకలకు డిమాండ్ అనూహ్యంగా పెరిగింది. ఇక్కడ తయారయ్యే ఇటుకలు హైదరాబాద్, కొత్తగూడెం, పాల్వంచ, ఖమ్మం, మహబాబాద్, వరంగల్, హనుమకొండ, జనగామ జిల్లాలతో పాటు సూర్యాపేట, నల్గొండ జిల్లాలకు ఎగుమతి అవుతాయి. ఇక్కడి నేల నాణ్యత ఎక్కువగా ఉండడమే ప్రధాన కారణం. బయ్యారం మండలం నామాలపాడు, కొత్తపేట ప్రాంతాల్లో నలభై ఇటుక బట్టీలు ఉన్నాయి.
ఈ బట్టీల్లో ఇటుకలను తయారు చేసేందుకు ఉపయోగించే మట్టిని బయ్యారం పెద్ద చెరువు నుంచి తీసుకున్నారు. నేల నాణ్యమైనదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఇటుకలు తయారు చేయడానికి ముందు మట్టిని ఒక సంవత్సరం పాటు నిల్వ చేస్తారు. నిల్వ చేసిన మట్టిని కుండలో పోయాలి. రెండు రోజుల తర్వాత, యాపిల్ మైనపు నానబెట్టిన మట్టిలో బూడిద మరియు రంపపు పొడితో కలుపుతారు. అనంతరం ఇటుకలను కోసి ఓ బట్టీలో సుమారు 8 నుంచి 10 రోజుల పాటు కాల్చాలి. చల్లబడిన ఇటుకలను యాజమాన్యం విక్రయిస్తుంది. బయ్యారం ఇటుకలు 9 అంగుళాల పొడవు, 4 అంగుళాల వెడల్పు మరియు 3 అంగుళాల మందంతో ఉంటాయి మరియు తేలికగా ఉంటాయి. హైదరాబాద్లో భారీ అపార్ట్మెంట్లు, విల్లాలు నిర్మిస్తున్న కాంట్రాక్టర్లు, బిల్డర్లు బయ్యారం తయారు చేసిన ఇటుకలను ఉపయోగిస్తున్నారు. బయ్యారం ఇటుకల నాణ్యత, తక్కువ ధర ఉండటంతో వ్యాపారులు ఇక్కడి నుంచి ఇటుకలను తెచ్చుకునేందుకు ఎక్కువ మొగ్గు చూపుతున్నారు.
నాణ్యమైన ఇటుక
బయ్యారం ఉత్పత్తి చేసే ఇటుకలు నాణ్యమైనవి. ఒక ఇటుక ధర రూ.4 నుంచి రూ.4.50. ఇటుకలను కొనుగోలు చేసి తరలించే వారు రవాణా ఖర్చులను భరించాలి. ఇక్కడి నుంచి హైదరాబాద్, రంగారెడ్డి, నల్గొండ, సూర్యాపేట, కొత్తగూడెం, ఖమ్మం, మహబాబాద్, జనగామ, వరంగల్, హనుమకొండ తదితర ప్రాంతాలకు ఇటుకలు రవాణా అవుతాయి. ఇక్కడి ఇటుక బట్టీల్లో కనీసం 10 వేల మంది కార్మికులు పనిచేస్తున్నారు. ఒడిశాకు చెందిన కార్మికులతో పాటు మరికొందరు స్థానిక కార్మికులు కూడా ఇటుక బట్టీల్లో పనిచేస్తున్నారు. ఒక్కో ఇటుకకు లైసెన్స్ కోసం గ్రామ పంచాయతీకి ఏడాదికి రూ.10వేలు పన్ను చెల్లించాలి. అదేవిధంగా నిత్యం వేలాది మంది కూలీలతో కిటకిటలాడే నామరపాడు, కోటపేట ప్రాంతాల్లో అనేక వ్యాపారాలు వెలిశాయి. ప్రతి ఆదివారం కొత్తపేటలోని కూరగాయల మార్కెట్ కార్మికులతో కిటకిటలాడుతుంది. అది కాకుండా, కిరాణా దుకాణాలు, లాండ్రోమాట్లు, సెలూన్లు, చికెన్ మరియు గొర్రెల దుకాణాలతో సహా అన్ని దుకాణాలు తెరిచి ఉన్నాయి. ఇక్కడ పనిచేసే ఒడిశా కార్మికులు బట్టలు ఉతికిన తర్వాత వారం రోజులకు సరిపడా సరుకులు తీసుకువెళుతున్నారు.
ఇక్కడ ఇళ్లు ఇటుకలతో చేసినవే
మా ఊరు ఇర్సులాపురం. నేను ఇల్లు కట్టినప్పుడు కోటపేటలోని బట్టీలో ఇటుకలు కొన్నాను. ఇంటిని 2006లో నిర్మించారు. మా ఇంటి గోడలు ఇప్పటికీ చెక్కుచెదరకుండా ఉన్నాయి. బయ్యారం మండలం నామలపాడు, కొత్తపేటలో ఉత్పత్తి చేసే ఇటుకలు నాణ్యమైనవి. ఇక్కడి నుంచి హైదరాబాద్, రంగారెడ్డితోపాటు వరంగల్, ఖమ్మం జిల్లాలకు రవాణా చేస్తున్నారు. బయ్యారం పెద్ద చెరువు మట్టి నుండి ఇటుకల మాస్ వస్తుంది. అందుకే ఎక్కువ కొంటారు.
– సింగ సురేష్, ఇర్సులాపురం, బయ్యారం
ఇతర ప్రాంతాలకు ఎగుమతి చేస్తారు.
మేం తయారు చేసే ఇటుకలకు బయ్యారం పెద్దచెరువు మట్టిని వినియోగిస్తాం. ఈ నేల అధిక నాణ్యత కలిగి ఉంటుంది. నేల నాణ్యత బాగుంటే ఇటుక బాగుంటుంది. నామాలపాడు, కొత్తపేటలో 40 ఇటుక బట్టీలు ఉన్నాయి. ఇక్కడి నుంచి హైదరాబాద్కు రోజుకు 50 వేల నుంచి లక్ష వరకు ఇటుకలు రవాణా అవుతాయి. అంతే కాకుండా, మేము ప్రధానంగా యునైటెడ్ వరంగల్ మరియు యునైటెడ్ ఖమ్మం ప్రాంతాల్లోని అన్ని ప్రాంతాలకు పంపిణీ చేస్తాము. కరీంనగర్ ఇటుకల తర్వాత రాష్ట్రంలోనే అత్యుత్తమ నాణ్యమైన ఇటుకలు బయ్యారంలో లభిస్తున్నాయి. ఇళ్లు నిర్మించే కాంట్రాక్టర్లు, బిల్డర్లు ఎక్కువగా బయ్యారంలో తయారు చేసిన ఇటుకలను కొనుగోలు చేసి వాడుతున్నారు. మా బట్టీల ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన ఇటుకలు తేలికగా మరియు బలంగా ఉంటాయి. ఇటుక ఎలా పడేసినా పగలదు.
– భూతం వెంకన్న, ఇటుక వ్యాపారి, కొత్తపేట
