తెలంగాణ రాష్ట్ర సంచార సంఘం, తెలంగాణ ప్రభుత్వ భాగస్వామ్యంతో హైదరాబాద్లో జాతీయ సంచార సదస్సును నిర్వహిస్తున్నారు. నేడు అనేక రాజకీయ పార్టీలు ఓటు రాజకీయాల కోసం సంచార జాతులను ఉపయోగించుకుంటున్నాయి.
తెలంగాణ రాష్ట్ర సంచార సంఘం, తెలంగాణ ప్రభుత్వ భాగస్వామ్యంతో హైదరాబాద్లో జాతీయ సంచార సదస్సును నిర్వహిస్తున్నారు. నేడు అనేక రాజకీయ పార్టీలు ఓటు రాజకీయాల కోసం సంచార జాతులను ఉపయోగించుకుంటున్నాయి. కానీ ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ మానవతా దృక్పథంతో సంచార జాతుల కోసం ఎంబీసీ ఏర్పాటు చేశారు. అణగారిన జీవితాల్లో జీవిస్తున్న సంచార ప్రజల జీవన స్థితిగతులను పరిశీలించిన తర్వాత, కౌలూన్-కాంటన్ రైల్వే వారి ఆర్థికాభివృద్ధికి అనేక ప్రాజెక్టులను చేపట్టింది.
సంచార సమస్యల పరిష్కారానికి ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ చర్యలు చేపట్టారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సహకారంతో హైదరాబాద్ లో ఈ నెల 24 నుంచి 26 వరకు జాతీయ సంచార గిరిజన సదస్సు జరగనుంది. ఈ సమావేశంలో దేశం నలుమూలల నుండి వచ్చిన వివిధ సంచార జాతుల ప్రతినిధులు చర్చించారు. అందువల్ల, ప్రణాళికాబద్ధమైన నివేదిక రూపొందించబడుతుంది. ఈ సమావేశంలో రాష్ట్రంలోని సంచార జాతుల సమస్యలపై చర్చ జరిగింది. అనంతరం ప్రతినిధులు ‘డీఎన్టీ మ్యానిఫెస్టో-హైదరాబాద్’ పేరుతో కేంద్రంతో పాటు అన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు నివేదిక అందజేస్తారు.
2006లో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం, 2015లో బీజేపీ ప్రభుత్వం సంచార సమస్యల పరిష్కారానికి జాతీయ కమిటీలను ఏర్పాటు చేశాయి. విచారకరం, ప్రారంభించి ఏళ్లు గడుస్తున్నా సమస్య పరిష్కారం కాలేదు. ఈ నేపథ్యంలో జాతీయ స్థాయిలో ఆందోళనలు చేసినా ప్రయోజనం లేదు. పొరపాటు లేకుండా ఉద్యమ బాట పట్టారు. నేడు, దేశ జనాభాలో సంచార జాతులు 12% నుండి 15% వరకు ఉన్నారు. ఆ సంఖ్య నాలుగు లేదా ఐదు రాష్ట్రాల జనాభాకు సమానం. అయితే కేంద్ర ప్రభుత్వం సంచార జాతుల అభివృద్ధి జాతీయ మండలి సిఫార్సులను అమలు చేయకపోవడం విచారకరం. నేటికీ దేశంలో సంచార జాతులు సామాజిక రుగ్మతలతో బాధపడుతున్నారు. సమాజం మరియు సామాజిక స్థిరత్వం లేకుండా, వారు ఎటువంటి రాజ్యాంగ హక్కులను అనుభవించలేరు. ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన సంక్షేమ పథకాలు వారికి అందడం లేదు. సామాజిక భద్రత, కనీస అవసరాలు కూడా లేకపోవడంతో వారు దుర్భర జీవితాలను గడుపుతున్నారు.
ఈ కులానికి చెందిన పిల్లలకు విద్య, ఆరోగ్యం మరియు కనీస సౌకర్యాలు కూడా లేవు. తల్లిదండ్రులకు సరైన అవగాహన లేకపోవడం వల్ల పిల్లలు అనేక రోగాల బారిన పడుతున్నారు. సంచార జాతుల పరిస్థితిని అధ్యయనం చేసేందుకు 2006లో కేంద్ర ప్రభుత్వం 2006లో బాలకృష్ణ రేణుకే కమిటీని, 2015లో భికురంజీ ఐడేట్ కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. వివిధ కమిటీలు సమాచారాన్ని సేకరించి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నివేదిస్తాయి. ఇవి నివేదికలు.
- దేశవ్యాప్తంగా 60% సంచార కుటుంబాలకు స్థిర నివాసం లేదు. కవర్లతో తాత్కాలిక టెంట్లు వేస్తున్నారు.
- 90% మందికి కనీసం ఒక ఇంటి స్థలం కూడా లేదు. వ్యవసాయయోగ్యమైన భూమి లేదు.
- 70% మందికి ఆహార రేషన్లు మరియు ఆధార్ కార్డులు లేవు.
- ఈ కులానికి చెందిన వారు పన్నెండేళ్ల వయస్సు వచ్చే వరకు (మగ మరియు ఆడ) వివాహం చేసుకోరు. దీంతో వారు 16 ఏళ్లలోపు పిల్లలకు జన్మనిచ్చారు.
- ఈ తెగలలో 72% మంది పిల్లలు ఇప్పటికీ పాఠశాలలో లేరు.
- 62% మంది ప్రజలకు ఆరోగ్య పరిజ్ఞానం అర్థం కాలేదు. ఆ దిశగా ఎక్కడ జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలో తెలియడం లేదు.
- 29% కుటుంబాలకు తమ చనిపోయిన వారిని దహనం చేయడానికి కూడా స్థలం లేదు.
- గ్రామపంచాయతీ, సభలు, సమావేశాల గురించి చాలా మందికి తెలియదు.
- ఈ జాతి ప్రజలకు ప్రభుత్వ ఆర్థిక సహాయం లేదా కార్యక్రమాల గురించి తెలియదు. అవసరమైతే అధిక వడ్డీ రేట్లకు ప్రైవేట్ రుణాలు పొందండి.
- 88% మందికి స్వయం సహాయక సంఘాల గురించి తెలియదు.
- అందుకోసం జాతీయ స్థాయిలో సంచార జాతుల అభివృద్ధికి సంబంధించిన విధానాలు, విధివిధానాలను ఈ సమావేశంలో రూపొందించనున్నారు. అందుకే సంచార జాతుల సమస్యను కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల దృష్టికి తీసుకెళ్తామన్నారు.
ఈ జాతీయ సమావేశంలో అనేక డిమాండ్ల సాధనకు సంచార జాతులు శాంతియుత పోరాటానికి సిద్ధమవుతున్నారు. ముఖ్యంగా సంచార జాతుల జనాభా వివరాలను సేకరించాలి. వారికి ఆధార్, రేషన్, ఓటరు కార్డులు అందించాలి. అన్ని కుల, ఆదాయ మరియు నివాస ధృవీకరణ పత్రాలు అందించాలి. కనీస సౌకర్యాలతో స్థిరమైన వసతి ఏర్పాటు చేయాలి. ప్రభుత్వ పాఠశాలలు 10 బుకింగ్లు అందించాలి. ఉపాధిని ప్రోత్సహించేందుకు కుటీర, చిన్న పరిశ్రమలు స్థాపించి గ్రాంట్ల రూపంలో ఆర్థిక సహాయం అందించాలి. సబ్ప్రోగ్రామ్లను అభివృద్ధి చేసి బడ్జెట్లోనే నిధులు కేటాయించాలి. ఆర్థిక, అభివృద్ధి కమిషన్ ఏర్పాటు చేయాలి. సంచార కులాలను బీసీ షెడ్యూల్డ్ కులాల నుంచి విడదీసి ప్రత్యేక కేటగిరీగా ప్రకటించాలి.
శ్రీనివాస్ తిపిరిశెట్టి: 99494 26536
(రచయిత: సంచార జాతుల సంఘం ప్రధాన కార్యదర్శి)
