కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు నిర్మాణం ద్వారా ముంపునకు గురైన తెలంగాణ నేలను సస్యశ్యామలంగా మార్చిన అపర భగీరథుడు మన కేసీఆర్. ఆయన మదిలో కొత్త సచివాలయం నేడు అందరి కళ్లముందు ప్రత్యక్షమైంది.
కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు నిర్మాణం ద్వారా ముంపునకు గురైన తెలంగాణ నేలను సస్యశ్యామలంగా మార్చిన అపర భగీరథుడు మన కేసీఆర్. ఆయన మదిలో కొత్త సచివాలయం నేడు అందరి కళ్లముందు ప్రత్యక్షమైంది. దేశంలోని మరే రాష్ట్రంలోనూ తెలంగాణ సచివాలయంలా మన విభిన్న సంస్కృతుల సంప్రదాయాలను ప్రతిబింబించే అత్యాధునిక సదుపాయాలు లేవు. సీఎం కేసీఆర్ దార్శనికతను ప్రతిబింబించేలా సచివాలయం మహాద్భుత భవనానికి డాక్టర్ బీఆర్ అంబేద్కర్ పేరు పెట్టారు.
తెలంగాణ రాష్ట్ర సచివాలయం |తెలంగాణ ఏర్పడిన తర్వాత బీడు భూములకు నీరందించడమే కేసీఆర్ ముందున్న లక్ష్యం. కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు ద్వారా ఈ లక్ష్యం సాధ్యమైంది. జలసంరక్షణ ప్రాజెక్టులు అనేక తరాలుగా నిర్మించుకోకుండా, పాలకులకు చిత్తశుద్ధి ఉంటేనే మూడు, నాలుగేళ్లలో పూర్తి చేయవచ్చనడానికి ఇదో ఉదాహరణ. దేవాలయాలు, దేవతలను రాజకీయాలకు వాడుకున్న కాలంలో యాదగిరిగుట్ట తెలంగాణ గర్వించదగ్గ గొప్ప పుణ్యక్షేత్రంగా మారింది. ఈరోజు యాదాద్రిని సందర్శించే వారందరూ ఈ ఆలయ వైభవాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోతున్నారు. రాజ్యాంగ నిర్మాత డాక్టర్ బీఆర్ అంబేద్కర్ ఆశయాలను తరతరాలకు అందించాలనే తలంపుతో హైదరాబాద్ నడిబొడ్డున ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన అంబేద్కర్ విగ్రహాన్ని కేసీఆర్ నెలకొల్పారు. ఈ క్రమంలోనే అందరి అంచనాలకు మించి కొత్త సచివాలయాన్ని నిర్మించారు.
సచివాలయం ఆరు అంతస్తులలో నిర్మించబడింది మరియు 28 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో 1,052,000 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో ఉంది. ఇప్పటివరకు ఛత్తీస్గఢ్లో 675,000 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో మరియు మధ్యప్రదేశ్లో 900,000 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో అతిపెద్ద సెక్రటేరియట్లు ఉన్నాయి. కొత్త తెలంగాణ సచివాలయం ఈ సమస్యలను అధిగమించింది. ఎందరో బలిదానాల పాలైన తెలంగాణను ఎలా బాగుచేయాలో, దేశంలోనే అత్యుత్తమ రాష్ట్రంగా ఎలా తీర్చిదిద్దాలో కేసీఆర్ కు మొదటి నుంచి స్పష్టమైన విజన్ ఉంది. చలనంలో వేలసార్లు చెప్పాడు. తెలంగాణ తీసుకున్న తర్వాత ఈ దిశగా కృషి చేశారు. ఆయన ఆత్మగౌరవం, దేశాభివృద్ధి సాధనకు కొత్త సచివాలయ నిర్మాణమే నిదర్శనమన్నారు. కేవలం 26 నెలల్లో పూర్తి చేసిన ఇండో-పర్షియన్-అరబిక్ నిర్మాణ శైలి చరిత్ర. సచివాలయం మన తొమ్మిదేళ్ల అభివృద్ధికి అద్భుతమైన చిహ్నం. గంగ మన జమున తెహజీబ్ భావనకు దర్పణం.
6.1 బిలియన్లతో కొత్త సచివాలయ నిర్మాణం రికార్డు సమయంలో పూర్తయింది. 2019 జూన్ 27న సీఎం కేసీఆర్ శంకుస్థాపన చేశారు. ముఖ్యమంత్రి సంకల్పంతో నిర్మాణాన్ని ఆపేందుకు చేసిన అనేక ప్రయత్నాలు విఫలమయ్యాయి. పాత భవనం కూల్చివేత 2020 జూలైలో ప్రారంభమవుతుంది. సచివాలయ నిర్మాణ పనులు జనవరి 4, 2021న ప్రారంభమయ్యాయి. అంటే ఇంత భారీ భవనం పూర్తి కావడానికి కేవలం రెండేళ్లు మాత్రమే పట్టిందన్నమాట. మన దేశంలో ప్రభుత్వ నిర్మాణం వెనుకబడి ఉందన్న అపార్థం ఉంది. కాళేశ్వరం, పునర్నిర్మించిన యాదగిరిగుట్ట, మిషన్ భగీరథ, మిషన్ కాకతీయ రూపంలో తెలంగాణ ఆ ముద్రను పారద్రోలింది. ఈ జాబితాలో సెక్రటేరియట్ కూడా చేరింది.
కొత్త సచివాలయాన్ని స్థాపించడానికి ముందు, తొమ్మిది మండలాలు చాలా పని చేశాయి. సచివాలయం మన చరిత్రను గుర్తుచేసేలా దక్కన్, కాకతీయ నిర్మాణ శైలిని అవలంబించాలని కోరారు. భవిష్యత్తు అవసరాలకు తగ్గట్టుగా సౌకర్యాలు కల్పించాలన్నారు. మత సామరస్యానికి ప్రతీకగా సచివాలయంలో గుడి, మసీదు, చర్చి నిర్మించాలని ఆదేశించారు. సొంతింటి కలను సాకారం చేసుకునే క్రమంలో కొత్త సచివాలయ నిర్మాణంలో ఎంత శ్రద్ధ చూపిందో, ఇంటి నిర్మాణంపైనా కేసీఆర్ అంతే శ్రద్ధ పెట్టారు. అతని ఆలోచనల ఆధారంగా, దేశంలోని ప్రముఖ నిర్మాణ సంస్థ అయిన ఆస్కాన్ మరియు పోన్నీ ఆర్కిటెక్ట్స్ సెక్రటేరియట్ను రూపొందించారు. ప్రముఖ నిర్మాణ సంస్థల్లో ఒకటైన షాపూర్జీ పల్లోంజీ మూడు షిఫ్టుల్లో పనులు నిర్వహించి త్వరగా నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేసింది. సచివాలయ నిర్మాణంపై పురపాలక శాఖ మంత్రి కేటీఆర్, ఆర్ అండ్ బీ శాఖ మంత్రి ప్రశాంత్ రెడ్డి ప్రత్యేక దృష్టి సారించి పూర్తి చేశారు.
సెక్రటేరియట్ అమెరికాలోని వైట్ హౌస్ అంత గ్రాండ్ గా కనిపిస్తుంది. సెక్రటేరియట్లో రాష్ట్ర చిహ్నాలను పొందుపరిచే రెండు ప్రధాన గోపురాలు మరియు మన తెలంగాణ నిర్మాణాన్ని ప్రతిబింబించే 34 చిన్న గోపురాలు ఉన్నాయి. ప్రకృతి వైపరీత్యాలను తట్టుకునేలా సచివాలయాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. సచివాలయంలోని భవనం చుట్టూ, ఎదురుగా ఉన్న ల్యాండ్స్కేప్ ప్రత్యేకత. సచివాలయంలో నిర్మించిన దేవాలయాలు, మసీదులు, చర్చిలు మత సామరస్యానికి ప్రతీకలు. క్లర్క్ల నుంచి ఐఏఎస్లోని ప్రతి ఉద్యోగి వరకు, సచివాలయంలో వివిధ పనులు చేసే సందర్శకుల వరకు అవసరమైన అన్ని సౌకర్యాలు కల్పిస్తారు. భవిష్యత్తులో హైదరాబాద్ కు వచ్చే పర్యాటకులు సందర్శించే ప్రదేశాల్లో మన సచివాలయం కూడా ఒకటి. డాక్టర్ బీఆర్ అంబేద్కర్ సచివాలయం తెలంగాణా అభివృద్ధికి కేంద్రంగా వెలసి వెలవెలాలని మనస్పూర్తిగా కోరుకుందాం.
(వ్యాసకర్త: GHMC అదనపు కమిషనర్)
డా.ఎన్.యాదగిరిరావు
