పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా స్థాపించిన తర్వాత, కౌలూన్-కాంటన్ రైల్వే నేతృత్వంలోని తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పట్టణ మరియు గ్రామీణ అభివృద్ధికి ప్రత్యేక ప్రణాళికను ప్రారంభించింది. మెదక్ జిల్లా కౌడిపల్లిలో 2015లో ‘పల్లె ప్రగతి’ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ పథకం తక్కువ కాలంలోనే తెలంగాణ గ్రామాల రూపురేఖలను మార్చేసింది.
మహాత్మా గాంధీ చెప్పినట్లుగా గ్రామం స్వయం సమృద్ధిగా ఉన్నప్పుడే గ్రామ స్వరాజ్యం సాధ్యమవుతుంది. ఆయన మాటలను నినాదాలుగా వదిలేసిన వారు ఎందరో. కానీ సీఎం కేసీఆర్ అందుకు తగిన ప్రణాళికను రూపొందించారు. గ్రామంలో కనీస అవసరాలు తీర్చే సౌకర్యాలను గుర్తించారు. పంచాయతీరాజ్ చట్టంపై సమగ్ర అధ్యయనం. గతంలో పంచాయతీరాజ్ బిల్లులో ఉన్న లొసుగులను మూసి వేసి కొత్త బిల్లును రూపొందించారు. గ్రామం స్వయం సమృద్ధి సాధించేందుకు అందించిన వనరులను గుర్తించారు. అవసరమైన అధికారులు, సిబ్బందిని నియమించారు. ప్రతి గ్రామానికి ఒక గ్రామసభ కార్యదర్శిని నియమించారు. దీంతో గ్రామ నిర్వహణ మూస ధోరణిలో పడింది. చట్టంలో మార్పులు ప్రజా ప్రతినిధుల బాధ్యతలను పెంచుతాయి. గ్రామాభివృద్ధిలో వేగం పెంచింది. కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు నేరుగా క్రోయాట్ గ్రామ సభలకు నిధులు అందజేయడం వల్ల క్రొయాట్ గ్రామ సభలు వాటి పరిపాలనలో మరింత స్వతంత్రంగా మారాయి.
పల్లెల నిర్మాణం, హరితహారం ప్రాజెక్టుల అమలుతో పల్లెల్లో భూకంపం చోటు చేసుకుంది. గడచిన నాలుగేళ్లలో రాష్ట్రంలో 31,781 డంపులను నిర్మించడం చిన్న విషయం కాదు. గతంలో చాలా గ్రామాలకు శ్మశాన వాటికలు లేవు. మృతుల అంత్యక్రియలు నిర్వహించడంలో అనేక వివక్షలు, ఆంక్షలు ఉన్నాయి. ఈరోజు ఎక్కడా అలా జరగడం మీకు కనిపించదు. ప్రతి గ్రామంలో వైకుంఠధామాన్ని నిర్మిస్తారు. 19,472 గ్రామీణ సహజ అడవులు నిర్మించబడ్డాయి.
వ్యవసాయ రంగానికి 24 గంటల ఉచిత విద్యుత్ను అందజేసి, పంటల దిగుబడిని గుణిస్తారు. ధాన్యం ఆరబెట్టేందుకు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 23,000 కారాలు నిర్మించారు. 2600ల నాటి రైతు వేదికలను నిర్మించారు. ఆహార ఉత్పత్తిలో గ్రామం స్వయం సమృద్ధి సాధించింది. పచ్చదనం పెరిగే కొద్దీ పర్యావరణ సుస్థిరత పెరుగుతుంది.
ప్రతి గ్రామంలో క్రెష్ ఏర్పాటు చేసి మిషన్ భగీరథ ద్వారా తాగునీరు అందిస్తామన్నారు. నిండుకుండల వంటి చెరువులను మిషన్ కాకతీయతో నిర్మించారు. విద్యుదాఘాతం వల్ల జరిగే ప్రమాదాలను నివారించేందుకు “విద్యుత్ దినోత్సవం” ప్రవేశపెట్టబడింది. ఇందులో భాగంగా గ్రామంలో ప్రమాదకరంగా ఉన్న విద్యుత్ స్తంభాలను తొలగించి కొత్త వాటిని ఏర్పాటు చేశారు. రాత్రి కరెంటు కోసం బావి వద్దకు వెళ్లాల్సిన అవసరం లేనప్పుడు. ఈ నాటకీయ మార్పులన్నీ గ్రామీణ ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరిచాయి. రైతులు ఒక పంటకు బదులు రెండు పంటలు వేస్తే ఆర్థికంగా అభివృద్ధి చెందారు. చిరకాలంగా కురుస్తున్న వానలను మరచిపోయి నేడు పల్లె నిండు ప్రాణం పోసింది. ప్రజల కలలు సాకారం కావాలంటే పాలకునికి దృఢ సంకల్పం ఉండాలి. అప్పుడు అసాధ్యమైనవన్నీ సాధ్యమవుతాయి. తెలంగాణ ఏర్పాటు, దేశ పునర్నిర్మాణమే ఇందుకు నిదర్శనమన్నారు.
(వ్యాసకర్త: తెలంగాణ వికాస సమితి రాష్ట్ర కార్యదర్శి)
-ఎర్రోజు శ్రీనివాస్
97003 02973
