ఒడిశాలో జరిగిన ఘోర రైలు ప్రమాదంపై పలు అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. వందలాది మంది మృతి చెందిన ఈ దుర్ఘటనకు గల కారణాలపై రైల్వే అధికారులు ఆరా తీస్తున్నారు. ఇంత పెద్ద ప్రమాదానికి కారణం సాంకేతిక వైఫల్యమా? ..మానవ తప్పిదం? .. లేదా రెండూ చూడాలి.
ఒడిశా రైలు ప్రమాదం ఒడిశాలోని బాలేశ్వర్ జిల్లాలో జరిగిన ఘోర రైలు ప్రమాదం తీవ్ర విషాదాన్ని నింపింది. ఈ ప్రమాదంలో 280 మందికి పైగా ప్రయాణికులు మరణించగా, 1,000 మందికి పైగా గాయపడ్డారు. రైలు ప్రమాదాల చరిత్రలోనే అతి పెద్ద ప్రాణనష్టం జరిగిన ఈ ఘటన పలు ప్రశ్నలకు తావిస్తోంది. ప్రమాదం ఎలా జరిగిందనే దానిపై రైల్వే వర్గాలు ఉవ్విళ్లూరుతున్నాయి. మానవ తప్పిదం వల్ల ప్రమాదం జరిగిందా? .. లేక సాంకేతిక లోపమా? తెలుసుకోవాలి.
ప్రమాదం జరిగిన తీరును బట్టి చూస్తే సాంకేతిక లోపాలు, మానవ తప్పిదాలు రెండూ జరిగినట్లు అనుమానిస్తున్నారు. దాదాపు 15 నుంచి 20 నిమిషాల వ్యవధిలో ఒకటి కాదు మూడు రైళ్లు ప్రమాదానికి గురయ్యాయి. పశ్చిమ బెంగాల్లోని హోప్డాకు వెళ్లే బెంగళూరు హోప్డా సూపర్ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ రైలు మొదట పట్టాలు తప్పింది. రైలులోని నాలుగు బోగీలు పక్కనే ఉన్న పట్టాలపై బోల్తా పడ్డాయి. సాంకేతిక లోపం కారణంగానే ఇలా జరిగిందని భావిస్తున్నారు. సిగ్నలింగ్ వ్యవస్థ సరిగా లేక పోయిందని చెబుతున్నారు.
ప్రమాదం జరిగిన ఏడు నుండి 10 నిమిషాల వ్యవధిలో, కోరమాండల్ ఎక్స్ప్రెస్ బెంగుళూరు-హోప్డా రైలు కార్లు కూర్చున్న పట్టాలపైకి దూసుకెళ్లింది మరియు వాటిని ఢీకొట్టింది. దీంతో కోరమాండల్ రైలులోని 15 బోగీలు పట్టాలు తప్పాయి. అవి ప్రక్కనే ఉన్న ట్రాక్లపై గాలిలోకి ఎగురుతాయి మరియు ఒక్కొక్కటిగా పైకి ఎక్కుతాయి. ఇంతలో మరో విషాదం చోటుచేసుకుంది. కోరమాండల్ రైలు బోగీలు ఉన్న ట్రాక్పై సరుకు రవాణా రైలు దూసుకుపోతుంది. వారు పోరాడి లాగారు. దీంతో కోరమాండల్ ఎక్స్ప్రెస్లోని ప్రయాణికులు చాలా మంది చనిపోయారు. క్షణికావేశంలో ఒకదాని తర్వాత ఒకటి ప్రమాదాలు జరిగి ఏం జరిగిందో తెలుసుకునేలోపే వందలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
అయితే మొదటి ప్రమాదం సాంకేతిక లోపం అని అనుకుంటే.. రెండు రైళ్లు వరుసగా ఢీకొనడం మానవ తప్పిదాలే అని చాలా మంది భావిస్తున్నారు. మొదటి ప్రమాదం జరిగిన వెంటనే అలారం మోగించి ఉంటే తదుపరి రెండు ప్రమాదాలు జరిగేవి కావు అని అంటున్నారు. అత్యంత రద్దీగా ఉండే ఈ రోడ్డులో ‘కవాచ్’ వ్యవస్థను ఎందుకు నిర్మించలేకపోయారని పలువురు ప్రశ్నించారు.
“కవేజ్” అంటే ఏమిటి?
ఇటీవల రైల్వే శాఖ దేశంలోని కొన్ని లైన్లలో కవాచ్ అనే వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసింది. నిన్నటి మార్గంలో ఈ బంకర్ వ్యవస్థ లేదు. అందుకే ప్రమాద తీవ్రత పెరిగిందనే వాదన వినిపిస్తోంది. కవాచ్ ఒక వ్యతిరేక ఘర్షణ వ్యవస్థ. ఇది ఎలా పని చేస్తుంది… ప్రస్తుతం, ఉదాహరణకు, లోకోపైలట్ (రైలు డ్రైవర్) రెడ్ సిగ్నల్ను పట్టించుకోకుండా రైలును నడిపినప్పుడు, కవాచ్ అనే సిస్టమ్ రైలును ఆటోమేటిక్గా ఆపివేస్తుంది. అలాగే, రెండు రైళ్లు ఎదురెదురుగా ఢీకొన్నప్పుడు గార్డులు ప్రమాదాలను నివారిస్తారు.
